Yoast یا Rank Math؛ مقایسه عملی دو افزونه سئو وردپرس

هر بار که سایت جدیدی راه می‌اندازم، این سؤال پیش می‌آید و جوابم در طول سال‌ها عوض شده است. سال‌ها Yoast را بدون فکر نصب می‌کردم. بعد Rank Math آمد و روی چند پروژه امتحانش کردم. الان روی بیشتر سایت‌های جدید، از جمله همین سایت، Rank Math را می‌گذارم، اما هنوز سایت‌هایی دارم که Yoast رویشان است و دلیلی برای عوضش نمی‌بینم.

در این نوشته سعی کرده‌ام مقایسه را بر اساس کاری که هر روز با این افزونه‌ها انجام می‌دهم بنویسم، نه جدول امکانات سایت سازنده‌ها. امکانات و قیمت نسخه‌های پولی مرتب تغییر می‌کنند؛ پس قبل از خرید، صفحه رسمی هر کدام را هم ببینید.

قبل از مقایسه: افزونه سئو چه کاری نمی‌کند

افزونه سئو سایت شما را به صفحه اول گوگل نمی‌برد. کاری که می‌کند این است که بخش فنی را مرتب می‌کند: عنوان و توضیحات متا، نقشه سایت، کنترل ایندکس، داده ساختاریافته و آدرس‌های canonical. محتوای خوب، ساختار لینک‌دهی درست و سرعت مناسب همچنان کار خود شماست. نمره سبز افزونه هم فقط یعنی چند قاعده ساده رعایت شده، نه اینکه متن خوب است.

این را می‌گویم چون زیاد دیده‌ام کسی ساعت‌ها متن را عوض کرده تا چراغ افزونه سبز شود و در این فرایند متن را بدتر کرده است؛ مثلاً کلمه کلیدی را آن‌قدر تکرار کرده که جمله‌ها غیرطبیعی شده‌اند.

نصب و راه‌اندازی

Yoast بعد از نصب تقریباً آماده است. یک ویزارد کوتاه دارد و تنظیمات پیش‌فرضش برای بیشتر سایت‌ها معقول است.

Rank Math ویزارد مفصل‌تری دارد و حالت ساده و پیشرفته. در حالت پیشرفته تعداد گزینه‌ها زیاد است و برای کسی که تازه‌کار است، ممکن است گیج‌کننده باشد. از طرف دیگر، ماژولار است؛ هر بخشی را که لازم ندارید خاموش می‌کنید و دیگر بارگذاری نمی‌شود.

امکانات نسخه رایگان

این‌جا تفاوت اصلی است. Rank Math در نسخه رایگان امکاناتی دارد که در Yoast یا پولی‌اند یا اصلاً نیستند:

ریدایرکت: Rank Math مدیر ریدایرکت داخلی دارد. در Yoast این قابلیت در نسخه پولی است. البته من روی بعضی سایت‌ها، مثل همین سایت، از افزونه جداگانه Redirection استفاده می‌کنم و این تفاوت برایم تعیین‌کننده نیست.

چند کلمه کلیدی: در Rank Math رایگان می‌شود برای هر نوشته چند کلمه کلیدی تعیین کرد. صادقانه بگویم، کلمه کلیدی دوم و سوم را بیشتر به‌عنوان یادداشت برای خودم استفاده می‌کنم تا ابزار جدی.

اسکیما: Rank Math انواع بیشتری از داده ساختاریافته را در نسخه رایگان پشتیبانی می‌کند، مثل سؤالات متداول و دستور پخت. Yoast هم اسکیمای پایه را خیلی تمیز و درست تولید می‌کند، اما برای انواع خاص باید سراغ نسخه پولی یا افزونه دیگر بروید.

گزارش 404 و اتصال به سرچ کنسول: در Rank Math هست و برای سایت‌های کوچک که حوصله سر زدن مرتب به سرچ کنسول را ندارند، مفید است. فقط لاگ 404 را دائم روشن نگذارید؛ روی سایت پربازدید جدول بزرگی در پایگاه‌داده می‌سازد.

کیفیت خروجی

برای من مهم‌ترین معیار این است که در کد صفحه چه چیزی چاپ می‌شود. هر دو افزونه عنوان، توضیحات، canonical و تگ‌های Open Graph را درست تولید می‌کنند. اسکیمای Yoast به شکل یک گراف به‌هم‌پیوسته است که به نظرم خیلی تمیز طراحی شده. Rank Math هم خروجی درستی دارد و انعطاف بیشتری برای تغییر نوع اسکیما در هر نوشته می‌دهد.

یک نکته عملی: هیچ‌کدام نمی‌توانند جلوی قالبی را بگیرند که خودش تگ meta description چاپ می‌کند. روی همین سایت، قالب روی صفحه اصلی یک توضیحات متای جداگانه چاپ می‌کرد و نتیجه دو تگ تکراری بود. بعد از نصب هر افزونه سئو، کد صفحه را باز کنید و دنبال تگ‌های تکراری بگردید.

سرعت

تفاوت سرعت این دو در عمل ناچیز است، به شرطی که ماژول‌های اضافی Rank Math را خاموش کنید. چیزی که بیشتر روی سرعت پیشخوان اثر می‌گذارد، تحلیل زنده محتوا در ویرایشگر است که روی نوشته‌های خیلی بلند ممکن است ویرایش را کند کند. برای بهبود سرعت سمت کاربر، تمرکز را روی کش، تصاویر و هاست بگذارید؛ در افزایش سرعت وردپرس مفصل نوشته‌ام.

ووکامرس

برای فروشگاه، هر دو اسکیمای محصول پایه را تولید می‌کنند: قیمت، موجودی، امتیاز. Yoast برای ووکامرس افزونه پولی جداگانه دارد که امکانات بیشتری اضافه می‌کند. Rank Math بخش بیشتری را در خود افزونه دارد. در فروشگاه‌ها، چیزی که بیشتر از انتخاب افزونه اهمیت دارد، این است که صفحات سبد خرید، پرداخت و حساب کاربری noindex باشند و آرشیوهای فیلترشده باعث ایندکس هزاران صفحه تکراری نشوند. نکات بیشتر در راهنمای راه‌اندازی فروشگاه ووکامرس.

پشتیبانی و پایداری

Yoast قدیمی‌تر است و کاربران خیلی زیادی دارد؛ این یعنی تقریباً هر مشکلی را قبلاً کسی پرسیده و جوابش هست. Rank Math سریع‌تر قابلیت اضافه می‌کند و این گاهی به معنای تغییرات بیشتر در رابط کاربری بین نسخه‌هاست. روی سایت‌هایی که مدیرشان آدم فنی نیست و نمی‌خواهد هر چند ماه با منوهای جدید آشنا شود، این را در نظر می‌گیرم.

تنظیماتی که با هر دو افزونه انجام می‌دهم

انتخاب افزونه بخش کوچکی از کار است. این تنظیمات را، صرف‌نظر از اینکه کدام را نصب کرده‌ام، روی هر سایت انجام می‌دهم:

عنوان‌ها: برای صفحات مهم عنوان را دستی می‌نویسم و زیر شصت کاراکتر نگه می‌دارم. قالب پیش‌فرض «عنوان نوشته – نام سایت» برای نوشته‌های بلاگ معمولاً کافی است، اما برای صفحات خدمات و صفحه اصلی، عنوانی که دقیقاً بگوید آن صفحه چه چیزی ارائه می‌دهد، تفاوت محسوسی در نرخ کلیک ایجاد می‌کند.

توضیحات متا: گوگل همیشه از توضیحات شما استفاده نمی‌کند، اما وقتی استفاده می‌کند، این متن تبلیغ رایگان شماست. بین صد و بیست تا صد و شصت کاراکتر می‌نویسم و سعی می‌کنم بگویم خواننده بعد از باز کردن صفحه دقیقاً چه چیزی پیدا می‌کند.

آرشیوها: آرشیو نویسنده در سایتی که یک نویسنده دارد، کپی همان آرشیو بلاگ است؛ خاموشش می‌کنم یا noindex. آرشیو تاریخ را هم همین‌طور. برچسب‌ها را فقط وقتی ایندکس نگه می‌دارم که هر کدام چند نوشته داشته باشند.

پیوست‌ها: وردپرس برای هر تصویر بارگذاری‌شده یک صفحه پیوست می‌سازد. هر دو افزونه گزینه‌ای دارند که این صفحات را به خود فایل یا نوشته مادر ریدایرکت کنند. این گزینه باید روشن باشد؛ وگرنه صدها صفحه بی‌محتوا ایندکس می‌شوند.

نامک‌ها: نامک کوتاه و انگلیسی. وقتی نامکی را عوض می‌کنم، حتماً ریدایرکت ۳۰۱ از آدرس قدیم می‌گذارم.

لینک‌دهی داخلی: هیچ افزونه‌ای این کار را جای شما انجام نمی‌دهد. هر مقاله را به مقاله اصلی موضوعش و چند مقاله مرتبط لینک می‌دهم. همین مقاله هم بخشی از همین ساختار است.

مهاجرت از Yoast به Rank Math

اگر سایتی دارید که سال‌ها با Yoast کار کرده و همه چیز درست است، مهاجرت را فقط به خاطر امکانات رایگان بیشتر انجام ندهید. اما اگر تصمیم گرفتید، این ترتیب را رعایت کنید:

1. پشتیبان کامل بگیرید.
2. Rank Math را نصب کنید؛ ویزارد آن پیشنهاد درون‌ریزی تنظیمات و متادیتای Yoast را می‌دهد.
3. بعد از درون‌ریزی، چند نوشته، برگه، دسته و محصول را بررسی کنید و ببینید عنوان و توضیحات درست منتقل شده‌اند.
4. Yoast را غیرفعال کنید، نه حذف، تا اگر لازم شد برگردید.
5. آدرس نقشه سایت عوض می‌شود؛ نقشه جدید را در سرچ کنسول ثبت کنید.
6. چند هفته بعد که مطمئن شدید، Yoast را حذف کنید.

هرگز هر دو را هم‌زمان فعال نگه ندارید. دو افزونه سئو یعنی دو مجموعه تگ متا و دو نقشه سایت.

انتخاب من

برای سایت جدید که مدیرش کمی فنی است یا من پشتیبانی‌اش را دارم، Rank Math؛ امکانات رایگانش واقعاً کافی است. برای سایتی که مدیرش می‌خواهد کمترین تنظیمات را داشته باشد، یا سایتی که سال‌هاست با Yoast درست کار می‌کند، Yoast. و در هر دو حالت، وقت اصلی را صرف محتوا و ساختار سایت کنید، نه تنظیمات افزونه.

اگر سایت را تازه راه می‌اندازید، ترتیب کلی کار را در راهنمای راه‌اندازی وردپرس فارسی آورده‌ام. برای اینکه بدانید سئو در هزینه کلی پروژه چه جایگاهی دارد، قیمت طراحی سایت در ۱۴۰۵ را ببینید. و اگر می‌خواهید تنظیمات فنی سئو سایتتان را به من بسپارید، در پشتیبانی وردپرس این کار را انجام می‌دهم.

یک تجربه از همین سایت

وقتی Rank Math را روی همین سایت راه انداختم، برای همه برگه‌ها و نوشته‌ها عنوان و توضیحات دستی نوشتم و صفحات سبد خرید، پرداخت و حساب کاربری را noindex کردم. بعد کد صفحات را باز کردم و دیدم صفحه اصلی دو تگ توضیحات متا دارد؛ یکی از افزونه و یکی از قالب. این همان چیزی است که هیچ نمره و چراغ سبزی نشانش نمی‌دهد و فقط با نگاه کردن به خروجی واقعی پیدا می‌شود. توصیه‌ام این است که بعد از هر تغییر مهم، کد صفحه را در مرورگر باز کنید و بخش head را یک بار بخوانید.

سؤال‌های رایج

نسخه پولی لازم است؟

برای بیشتر سایت‌های کوچک و متوسط نه. نسخه رایگان هر دو، کارهای اصلی را انجام می‌دهد. نسخه پولی وقتی ارزش دارد که قابلیت خاصی را واقعاً لازم داشته باشید، مثلاً سئو محلی برای چند شعبه.

نمره سبز یعنی سئو خوب است؟

نه. نمره فقط چند قاعده ساده را چک می‌کند، مثل وجود کلمه کلیدی در عنوان یا طول متن. متنی که برای انسان نوشته شده و سؤال کاربر را کامل جواب می‌دهد، حتی با نمره نارنجی، معمولاً بهتر از متنی است که برای سبز شدن چراغ تغییر کرده.

بعد از تغییر افزونه رتبه‌ام افت می‌کند؟

اگر عنوان‌ها، توضیحات، canonical و آدرس‌ها درست منتقل شوند، دلیلی برای افت وجود ندارد. مشکل‌ها معمولاً از تنظیمات ناقص بعد از مهاجرت می‌آیند، مثل noindex شدن اشتباهی یک نوع محتوا. بعد از مهاجرت، بخش «صفحات» سرچ کنسول را چند هفته زیر نظر بگیرید.

سایت چندزبانه را چه کنم؟

هر دو افزونه با افزونه‌های چندزبانه رایج مثل WPML و Polylang سازگارند و تگ hreflang را با کمک همان افزونه چندزبانه تولید می‌کنند. تجربه من این است که در سایت‌های چندزبانه، مشکل اصلی کمتر به افزونه سئو مربوط است و بیشتر به ترجمه نشدن نامک‌ها و عنوان‌ها. برای هر زبان، عنوان و توضیحات را جداگانه بنویسید و ترجمه ماشینی را بدون بازبینی منتشر نکنید.